वृत्तविहार : ग्राहक आणि आजचे डिजिटल युग – eNavakal
लेख

वृत्तविहार : ग्राहक आणि आजचे डिजिटल युग

दरवर्षीप्रमाणे यंदाही आंतरराष्ट्रीय ग्राहक दिवस साजरा झाला. परंतु ग्राहकांचे हित जपण्याकरीता अधिक प्रभावी उपायांची गरज आहे असे अजूनही सरकारला वाटत नाही. आजच्या डीजीटल किंवा माहिती तंत्रज्ञानाच्या युगात एकूणच बाजारपेठेचा नूर बदललेला आहे. खरेदी विक्रीच्या व्यवहारांचे स्वरुप पूर्वीसारखे राहिलेले नाही.काही प्रमाणात ग्राहक हित जपणारे कायदे झाल्याने मालाची विक्री करताना उत्पादकांना काही नियम पाळावे लागतात. परंतु ऑनलाईन खरेदी विक्री किंवा नेटबँकिंगच्या माध्यमातून पैशांचे व्यवहार होतात. आणि ऑनलाईन मागवलेल्या मालाच्या दर्जाबद्दल अनेकवेळेला फसवणुकीच्या तक्रारी ऐकू येतात. चुकीचा माल पाठवण्यापासून ते निकृष्ट वस्तूंची विक्री करण्यापर्यंतचे प्रकार या ऑनलाईन व्यवहारात पाहायला मिळतात. या खरेदी विक्रीमध्ये ज्या कंपनीचा माल असतो त्याची पुरेशी माहिती त्या प्रॉडक्टवर नसते. फक्त ज्या कंपनीकडून माल मागवला जातो त्या ऑनलाईन कंपनीची पावती फक्त उपलब्ध होते. पण त्या पावतीच्या आधारावर संबंधित उत्पादनाविरुध्द तक्रारसिध्द करता येत नाही ही आजची परिस्थिती आहे. या काही अडचणी सामान्य माणसासाठी दिवसेंदिवस त्रासदायक ठरू लागल्या आहेत. विशेषतः आजची तरूण पिढी ईलेक्ट्रॉनिक गॅझेटचे बरेच प्रकार ऑनलाईन मागत असते. महागड्या मोबाईलची किंवा लॅपटॉपचीसुध्दा खरेदी या पध्दतीने होते. प्रत्यक्षात त्यापैकी एकाही वस्तूची किंवा मालाची हमी घेतली जात नाही किंवा दिली जात नाही. आणि या ऑनलाईन खरेदी केलेल्या वस्तूंबाबत वर्षभरातच तक्रारी सुरु होतात. ग्राहक न्यायालयांकडे याबाबत तक्रारी करूनही फारसा उपयोग होत नाही. आज तर डीजीटल व्यवहारांमुळे कागदोपत्री व परस्पर फसवण्याचे प्रकार वाढले आहेत ज्याचे आपण सायबर क्राईम म्हणून वर्णन करतो. एक ग्राहक म्हणून या सर्व प्रकरणात नेमकी तक्रार कुठे करायची किंवा दाद कशी मागायची असा प्रश्न निर्माण होतो. एवढेच नव्हे तरसरकार ग्राहक संरक्षणाच्या दवंड्या पिटत असते. परंतु ग्राहकाला संरक्षण देणारे कायदे अजूनही तितकेसे सक्षम नाहीत. कारण या ग्राहक न्यायालयांमधून मिळणारा न्याय इतक्या उशिराने लागतो की ते उत्पादन, ती कंपनी याचा त्या त्या काळाशी असलेला संदर्भही संपुष्टात येण्याची भीती असते. विशेष म्हणजे ग्राहक न्यायालयांचीसुध्दा परिस्थिती इतकी विचित्र आहे की त्यांच्याकडे चांगल्या इमारती नाहीत. पुरेसा कर्मचारी वर्ग नाही. स्वाभाविकपणे त्याचा ग्राहक न्यायालयाच्या प्रक्रियेवर परिणाम होतो आणि न्याय मागण्यासाठी गेलेल्या ग्राहकाला बऱ्याच उशिरा न्याय मिळतो. म्हणूनच आता बदललेल्या काळानुसार ग्राहक न्यायालयांचे कारभार डीजीटल किंवा अधिक वेगवान आणि सक्षम होण्याची गरज आहे.

Sharing is caring!

You may also like

Read More

post-image
अर्थ आघाडीच्या बातम्या देश

Budget 2020 : वाचा! नव्या अर्थसंकल्पातून कोणाला काय मिळाले?

नवी दिल्ली – २०२०-२१ सालचा अर्थसंकल्प केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी केला. या अर्थसंकल्पाचे वैशिष्ट्य म्हणजे कररचनेत करण्यात आलेला बदल. तसेच, शिक्षण, कृषी, आरोग्य,...
Read More
post-image
आघाडीच्या बातम्या

पुणे जिल्हा परिषद निवडणूक; अध्यक्षपदी राष्ट्रवादीच्या निर्मला पानसरे

पुणे – पुणे जिल्हा परिषदेच्या निवडणुकीत राष्ट्रवादीने  वर्चस्व कायम ठेवले आहे. जिल्हा परिषदेच्या अध्यक्षपदी राष्ट्रवादीच्या निर्मला पानसरे तर उपाध्यक्षपदी रणजित शिवतारे यांची निवड करण्यात...
Read More
post-image
आघाडीच्या बातम्या देश

देशात गरिबी, उपासमार, असमानता वाढली, एमपीआयचा धक्कादायक अहवाल

नवी दिल्ली – देशाचे सामाजिक वातावरण गढूळ झालेले असताना आणखी एक धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. देशातील 22 ते 25 राज्य आणि केंद्रशासित प्रदेशात...
Read More
post-image
आघाडीच्या बातम्या देश विदेश

पाकिस्तानचा उद्दामपणा! सरकारकडून फक्त मुस्लिमांना मदत, हिंदूना डावललं

इस्लामाबाद – लाखो लोकांची चिंता वाढवणारा आणि हजारो लोकांचे प्राण घेणारा कोरोना व्हायरस जगातील प्रत्येक देशात थैमान घालतोय. पाकिस्तानातही या विषाणूने हातपाय पसरले आहेत....
Read More
post-image
आघाडीच्या बातम्या महाराष्ट्र

जमावबंदीची ऐशीतैशी! सोलापूरमध्ये रथोत्सव, पोलिसांवर दगडफेक

सोलापूर – वाढत्या कोरोना विषाणूचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी देशभर जमावबंदी, संचारबंदी लागू करण्यात आली आहे. लॉकडाऊनच्या काळात कोणीही घराबाहेर पडू नये, घरात राहून कोरोनाविरोधात सामना...
Read More
post-image
देश

नोएडातील रस्त्यांवर निमलष्करी दल तैनात

नोएडा – सर्व जिल्ह्यांच्या आणि राज्यांच्या सीमा बंद करण्याचे आदेश केंद्र सरकारकडून करण्यात आल्यानंतर उत्तर प्रदेशचे गौतम बुद्ध नगर जिल्ह्याच्या सीमा बंद करण्यात आल्या....
Read More
post-image
आघाडीच्या बातम्या महाराष्ट्र राजकीय

हे संकट लवकर संपणार नाही, येत्या काळात काटकसरीची सवय लावा – पवार

मुंबई – राष्ट्रवादी काँग्रेसचे सर्वेसर्वा शरद पवार यांनी आज फेसबुक लाईव्हच्या माध्यमातून जनतेशी संवाद साधला. यावेळी त्यांनी जनतेला ‘हे संकट लवकर संपणार नाही, मात्र...
Read More